# Erteleme ve odaklanma: Başlamayı kolaylaştıran küçük adımlar

> Ertelemeyi kişilik etiketi olmadan anlamak, görevi küçültmek, çalışma ortamını düzenlemek ve gerektiğinde destek aramak.

[Web sürümü](https://psikologramazanpolat.com.tr/blog/erteleme-ve-odaklanma/)

Yazar: Psikolog Ramazan Polat
Kategori: Psikoeğitim
İlk yayın: 2026-10-11

## Erteleme bir kişilik etiketi değildir

Hepimiz bazı işleri zaman zaman geciktirebiliriz. Sorun, yapmak istediğimiz veya üstlendiğimiz bir işi, olumsuz sonuçlarını bilmemize rağmen tekrar tekrar ertelediğimizde belirginleşir. Bu örüntüyü “Ben tembelim” diye açıklamak, neyin zor olduğunu anlamayı engelleyebilir. Bir işi geciktirmek ile dinlenmeye ihtiyaç duymak ya da gerçekçi biçimde öncelik belirlemek de aynı şey değildir. [CCI ertelemeyi anlama rehberi](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Consumer-Modules/Put-Off-Procrastinating/Putting-Off-Procrastinating---01---Understanding-Procrastination-Part-1.pdf).

Erteleme yalnızca ders çalışırken görülmez. Bir başvuruyu göndermek, sağlık randevusu almak veya zor bir konuşma yapmak da ertelenebilir. İlk adım, hangi işi neyle değiştirdiğinizi fark etmektir. O sırada başka bir etkinliği seçmek kısa süreli rahatlık sağlayabilir; ancak önemli iş tamamlanmadığında yük daha sonra büyüyebilir. [CCI erteleme örüntüleri rehberi](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Consumer-Modules/Put-Off-Procrastinating/Putting-Off-Procrastinating---01---Understanding-Procrastination-Part-1.pdf).

## Başlamayı zorlaştıran düşünceler

“Kusursuz yapamayacaksam başlamamalıyım”, “Önce tamamen hazır hissetmeliyim” veya “Başarısız olursam herkes beni yargılar” gibi katı beklentiler, bazı kişilerde ertelemeyi besleyebilir. Belirsizlik, sıkılma ve yorgunluk da rol oynayabilir. Her kişinin nedeni aynı değildir. Kendinize suçlayıcı bir açıklama getirmek yerine “Bu görevin hangi kısmında takılıyorum?” sorusunu deneyin. [CCI düşünceler ve erteleme rehberi](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Consumer-Modules/Put-Off-Procrastinating/Putting-Off-Procrastinating---02---Understanding-Procrastination-Part-2.pdf).

Örneğin rapora başlamak zor geliyorsa asıl güçlük konuya karar vermek, değerlendirilme korkusu veya ilk paragrafı mükemmel yazma beklentisi olabilir. Bunları ayırmak farklı çözümler düşünmenizi sağlar. Geçici bir taslak hazırlamakla teslim edilecek son metni aynı standartta değerlendirmek zorunda değilsiniz. Bu örnek, katı beklentileri fark etme yaklaşımının gündelik bir uyarlamasıdır.

Başlamadığınızda oluşan kısa süreli rahatlık ile sonrasında biriken baskıyı birlikte gözleyin. Böylece ertelemenin size o anda ne sağladığını ve daha sonra hangi bedelleri yarattığını somut olarak görebilirsiniz.

## Küçük ve somut bir başlangıç

Yapılacak işi tek bir gözlenebilir adıma indirin: dosyayı açmak, gerekli belgeleri listelemek veya ilk soruyu okumak. Kısa bir çalışma süresi belirleyip sonunda yeniden değerlendirebilirsiniz. Beş dakika denemek bir başlangıç seçeneğidir; herkes için doğru süre veya bir başarı garantisi değildir. [CCI pratik öneriler](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Mental-Health-Professionals/Procrastination/Procrastination---Information-Sheets/Procrastination-Information-Sheet---04---Practical-Strategies-to-Stop-Procrastinating.pdf).

Dikkatinizin daha iyi toplandığı zamanı ve ortamı gözleyin. Bildirimleri kapatmak, gerekli malzemeyi önceden hazırlamak ve işi alt adımlara bölmek denenebilir. Gerçekçi molalar planlayın. Günün sonunda yalnızca tamamlanan büyük işleri değil, başladığınız küçük adımları da fark edin. Aynı yöntem her durumda çalışmayabilir; planı deneyerek düzenleyin. [CCI çalışma ortamı ve planlama önerileri](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Mental-Health-Professionals/Procrastination/Procrastination---Information-Sheets/Procrastination-Information-Sheet---04---Practical-Strategies-to-Stop-Procrastinating.pdf).

## Ebeveynler ve yardım arama

Ergenle konuşurken “Neden hiç çalışmıyorsun?” yerine “Başlamayı en çok hangi adım zorlaştırıyor?” sorusunu kullanabilirsiniz. Bu örnekler genel erteleme rehberlerinin iletişime uyarlanmış önerileridir; çocuk ve ergenler için doğrulanmış bir tedavi programı değildir.

## Ne zaman uzmana başvurmalı?

Erteleme okul, iş, sağlık veya ilişkilerde ciddi kayıplara yol açıyor ve denediğiniz düzenlemeler yeterli olmuyorsa destek isteyin. Süregelen dikkat güçlüğünün nedenini tek bir davranışa bakarak belirlemek mümkün değildir. Uzman görüşmesinde zorlanılan görevleri ve sonuçlarını somut örneklerle anlatmak yararlı olabilir. [CCI sorunlu ertelemeyi değerlendirme çerçevesi](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Consumer-Modules/Put-Off-Procrastinating/Putting-Off-Procrastinating---01---Understanding-Procrastination-Part-1.pdf).

## Kaynaklar

- [Centre for Clinical Interventions — Understanding Procrastination, Part I](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Consumer-Modules/Put-Off-Procrastinating/Putting-Off-Procrastinating---01---Understanding-Procrastination-Part-1.pdf)
- [Centre for Clinical Interventions — Understanding Procrastination, Part II](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Consumer-Modules/Put-Off-Procrastinating/Putting-Off-Procrastinating---02---Understanding-Procrastination-Part-2.pdf)
- [Centre for Clinical Interventions — Practical Strategies to Stop Procrastination](https://www.cci.health.wa.gov.au/~/media/CCI/Mental-Health-Professionals/Procrastination/Procrastination---Information-Sheets/Procrastination-Information-Sheet---04---Practical-Strategies-to-Stop-Procrastinating.pdf)

## Bilgilendirme notu

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. İlgili konuda şikayetleriniz varsa mutlaka uzmana başvurunuz.